Reklama

Korespondencja z Watykanu

Radosny, młody Kościół

2018-04-11 14:49

Anna Artymiak
Edycja lubelska 15/2018, str. I

Katarzyna Artymiak
Młodzi podczas procesji Niedzieli Palmowej

Od 19 do 25 marca pod hasłem: „We talk together” odbyło się pierwsze w historii przedsynodalne spotkanie. W kontekście zbliżającego się październikowego Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów w Watykanie, które będzie poświęcone młodzieży, papież Franciszek najpierw zaprosił samych młodych, by na wzór ojców synodalnych przedstawili swoje racje, bo jak sam stwierdził, „zbyt często mówi się o młodych, nie pozwalając im zadawać pytania”. Ojciec Święty wziął udział w sesji rozpoczynającej spotkanie i zaprosił uczestników na Mszę św. Niedzieli Palmowej, sprawowaną na Placu św. Piotra i obchodzoną zgodnie z wolą św. Jana Pawła II w diecezjach całego świata jako Światowy Dzień Młodzieży. Wśród delegatek z ramienia Episkopatu Polski obok Karoliny Błażejczyk znalazła się reprezentantka archidiecezji lubelskiej – Anna Kupiszewska. Pochodząca z okolic Rzeszowa dziewczyna jest absolwentką lingwistyki stosowanej na UMCS-ie i nauczycielką języka niemieckiego. W czasie studiów związała się z Centrum Duszpasterstwa Młodzieży i Katolickim Stowarzyszeniem Młodzieży w Lublinie.

Anna Artymiak: – Otrzymałaś propozycję wzięcia udziału w spotkaniu przedsynodalnym? Czy była to dla Ciebie niespodzianka?

Anna Kupiszewska: – Pytanie przekazał mi na przełomie listopada i grudnia wikariusz biskupi ds. młodzieży ks. Adam Bab. Była to niespodzianka i propozycja; ogromne wyróżnienie, zadanie i misja do spełnienia, ale w pierwszym rzędzie łaska od Pana Boga, że tu jestem. Widocznie Bóg tak chciał, że mam zadanie do wykonania. Dlatego biorę udział w tym wielkim spotkaniu przedsynodalnym, jakiego jeszcze nie było.

– Jak się przygotowałaś do przyjazdu do Rzymu?

– Najintensywniejsze przygotowania były w styczniu i lutym. Przede wszystkim omadlałam to wydarzenie. W drugiej kolejności było zapoznanie się z dokumentami: dokumentem przygotowawczym, gdzie została nakreślona sytuacja młodych, poruszony temat rozeznania powołania oraz roli Kościoła, tzn. jak Kościół ma i chce towarzyszyć młodym ludziom. A także z listem i zaproszeniem od papieża do podjęcia tego tematu. Bliżej marca pojawiało się wiele inicjatyw, np. grupa na Facebooku, gdzie mogli wypowiadać się ludzie. Powstała inicjatywa, że raz w miesiącu pojawia się pytanie w mediach społecznościowych, np.: Co mogą zrobić młodzi ludzie, żeby poprawić sytuację społeczną? Młodzi to komentują. Po trzecie, starałam się rozejrzeć w swoim środowisku. Pan Bóg tak prowadził, że spotkałam ludzi, których wcześniej nie znałam, którzy przybliżyli mi nieznane dotąd sprawy, żeby jak najwierniej, jak najautentyczniej oddać to, jak wygląda sytuacja duszpasterstwa młodzieży w Polsce.

– Jakim doświadczeniem chciałaś się podzielić z młodymi z całego świata?

– Przede wszystkim doświadczeniem Kościoła w Polsce, za który jestem Panu Bogu wdzięczna. Kościoła, któremu zależy na ludziach młodych. Jest to doświadczenie Boga i wielkiej wspólnoty ludzi, dzięki którym czuję, że moja młodość nie jest zmarnowana, że przeżywam ją w pełni i tak pięknie. To, co wyróżnia Polskę na tle innych państw, to, że mamy bogatą ofertę duszpasterską. Jeśli ktoś chce angażować się, jeśli chce być w Kościele głębiej, to ma taką możliwość. Może nie zawsze te szanse są wykorzystywane. Myślę, że jest to ogromne bogactwo, ale i świadectwo.

– Z jakimi wrażeniami wracasz do Lublina?

– Bardzo pozytywnymi. Jestem po raz pierwszy w Rzymie. Mogłam uczestniczyć w Mszy św. Niedzieli Palmowej tak blisko, w centrum wydarzenia, po całym tak intensywnym tygodniu, wśród tak wspaniałych ludzi. Przede wszystkim było to dla mnie doświadczenie żywego, radosnego, młodego Kościoła. Przyjechali ludzie z całego świata, wszystkich języków, ras, kultur; zebrani razem, wszyscy blisko Boga. Chcą się dzielić swoim doświadczeniem Boga w życiu. Od samego początku bardzo ciepli, otwarci, chętni do rozmowy, do dzielenia się tym, co przeżywają, tym, co cennego chcą przekazać. Niedziela to był dzień przyjazdu. W poniedziałek spotkanie z papieżem Franciszkiem, kardynałami, słuchanie świadectw młodych ludzi. W kolejnych dniach praca w grupach i redakcja dokumentu końcowego. Bardzo cenne spotkania, bardzo cenne doświadczenia. Osobiście dla mnie jest to bardzo umacniające, jak widzę żywy Kościół, że mimo różnic jesteśmy razem.

– Jakie słowa Papieża poruszyły Cię szczególnie?

– Papież Franciszek mocno podkreśla, że nam ufa, i chce, żebyśmy byli w Kościele i mówiąc kolokwialne, żebyśmy brali sprawy w swoje ręce i maksymalnie się angażowali. Najbardziej do mnie przemawia to, co już Papież kilkakrotnie podkreślał, aby się nie bać i aby ryzykować. Na rozpoczęcie naszego synodu mówił, że jeśli młody człowiek nie ryzykuje, to się starzeje, i przez to Kościół się starzeje. Dla mnie jest to wyzwanie. Codziennie muszę to sobie przypominać, aby ryzykować, aby się nie bać, aby otworzyć się na działanie Boga i pozwolić Mu działać. Ponadto, aby pamiętać o swoich korzeniach i nie lekceważyć mądrości ludzi starszych.

– Jak przebiegało spotkanie?

– Na początku pracowaliśmy w grupach językowych. Następnie to, co wypracowaliśmy, zostało przekazane grupie redaktorskiej złożonej z osób znających biegle angielski i włoski, które miały stworzyć syntezę całości. Po przeczytaniu pierwszej wersji całego dokumentu na forum, mogliśmy na bieżąco zgłosić uwagi. Następnie pracowaliśmy nad tekstem w naszych grupach. Po przekazaniu uwag i poprawek grupa redakcyjna spotkała się ponownie i stworzyła kolejną wersję. Następnego dnia spotkaliśmy się na forum, żeby zapoznać się z drugą wersją dokumentu. Ponownie można było nanieść swoje uwagi. Na tej podstawie powstała wersja finalna. Dokument końcowy liczy 16 stron. Ojcowie synodalni otrzymają go przed październikowym spotkaniem łącznie z tym, co wypracowaliśmy w naszych grupach, a także zamieściliśmy w sieci. Stworzyliśmy też stronę tytułową dokumentu. Na karteczkach pisaliśmy hashtag oraz słowo podsumowujące nasze wrażenia i przeżycia. Mogło być w naszym języku narodowym lub po angielsku. Na tej podstawie powstała graficzna oprawa dokumentu; mapa z tymi słowami.

– W których fragmentach dokumentu końcowego dostrzegasz wkład Twojej grupy?

– Generalnie dokument jest syntezą pracy wszystkich grup. Z naszej wyszło, że ta synteza została stworzona na podstawie wypowiedzi młodych osób XXI wieku, które pochodzą z różnych zakątków świata, ale również o różnym tle kulturowym i religijnym. Obok katolików zostały zaproszone osoby niewierzące oraz wyznawcy innych religii. W naszej grupie wybrzmiało to, że my, młodzi, chcemy Kościoła autentycznego, będącego blisko człowieka, ale też Kościoła, który nie boi przyznawać się do błędów, Kościoła wrażliwego, podatnego na zranienia, świadomego swojej słabości.

– Czy mieliście trochę czasu dla siebie?

– Było dużo czasu na rozmowy. To jest najcenniejsze, co stąd wyniosę: podzielenie się świadectwem, opiniami, doświadczeniem, także entuzjazmem, radością, żywą wiarą. Czasu wolnego w sumie było bardzo mało, bo było bardzo dużo pracy. Ale ciepło i gościnnie zostaliśmy przyjęci przez organizatorów. Miałam okazję spróbować włoskiej kuchni i doświadczyć – myślę, że to jest takie typowo włoskie – celebracji posiłku: dużo czasu spędzonego razem przy stole, dużo czasu na rozmowę, na kawę. Na zakończenie pojechaliśmy do Castel Gandolfo.

– Poznałaś ludzi z wielu zakątków świata…

– Nieustannie zadziwia mnie i inspiruje radość młodych ludzi, młodych katolików, którzy przyjeżdżają z takich zakątków świata, gdzie wyznawanie wiary jest być może dużo trudniejsze niż w Polsce. Przyjeżdżają też przedstawiciele krajów, gdzie są mniejszością wyznaniową. Dla mnie jest to duże umocnienie i też zaskoczenie, ale bardzo pozytywne. Może też i wyrzut sumienia, że oni pomimo trudnych okoliczności wyznają wiarę w Boga, są z tego dumni. Dla mnie jest to poruszające i bardzo umacniające. Chłopak z Iranu dzielił się swoją wiarą. Jest to człowiek, który żyje Panem Bogiem. Jest w nim dużo pokoju pomimo sytuacji, która jest w jego ojczystym kraju. Pokoju, ale też takiego zawierzenia, ufności i nadziei. To jest to, co odbieram po pracy w grupach, po jego wypowiedziach. Naprawdę człowiek żyjący autentycznie swoją wiarą i dumny z tego, że jest katolikiem. Miałam wspaniałą współlokatorkę z Nowej Zelandii. W mojej grupie było ok. 15 osób, praktycznie każdy z innego kraju. Byli to przedstawiciele krajów afrykańskich, np. Nigerii, Sierra Leone, Tanzanii i Republiki Południowej Afryki; Azji, np. z Wietnamu, Tajwanu, Tajlandii, Filipin, Korei Południowej, Iranu. Także z Brazylii, Panamy i Australii oraz z krajów europejskich: Niemcy, Chorwacja, Szwajcaria, Grecja. Jest to bardzo cenne, że jest wśród nas wiele różnic, różne sytuacje, środowiska, z których wyrastamy, różne okoliczności, a mimo to łączy nas jeden cel. To jest wspaniałe i piękne.

– Poprosiłaś kard. Baldisseriego o błogosławieństwo nowego programu formacyjnego. Czy możesz go przybliżyć?

– Wraz z Karoliną prosiłyśmy o błogosławieństwo dla programu formacyjnego, który ruszył w Polsce w grudniu ub. r. Jest to program pt. „Oto ja!”, nawiązuje do słów Maryi: „Oto ja, służebnica Pańska. Niech mi się stanie według słowa Twego”. To program, propozycja, zaproszenie do wspólnot kościelnych skierowane do młodych w celu organizowania spotkań formacyjnych i uwielbieniowych. Poprosiłyśmy kard. Baldisseriego o błogosławieństwo dla wszystkich, którzy współtworzą ten projekt, a także dla wszystkich młodych ludzi w Polsce. Takie błogosławieństwo otrzymałyśmy. W programie są przewidziane regularne spotkania formacyjne w małych grupkach w parafiach czy szkołach. Tam również są propozycje spotkań uwielbieniowych lub ewangelizacyjnych, czuwań czy adoracji. Jest też zaproszenie do codziennej medytacji Pisma Świętego.

Tagi:
wywiad młodzi

Nasze życie składa się z chwil

2018-12-05 11:10

Katarzyna Krawcewicz
Edycja zielonogórsko-gorzowska 49/2018, str. IV-V

Z ks. Jerzym Hajdugą rozmawia Katarzyna Krawcewicz

Rafał Babczyński
Ks. Jerzy Hajduga, kanonik regularny laterański, poeta, od 13 lat kapelan szpitala w Drezdenku, w „Aspektach” prowadzi „Przychodnię wierszy Kapelana”

KATARZYNA KRAWCEWICZ: – Czy do czytania Księdza wierszy trzeba się jakoś przygotować? Czy w ogóle trzeba jakiegoś przygotowania, żeby wejść w świat poezji?

KS. JERZY HAJDUGA CRL: – Nie, nie trzeba się przygotowywać. Ktoś, kto czuje wiersze, łatwo wejdzie w te moje miniatury. Natomiast jeśli ktoś wierszy nie lubi, nie czyta, to raczej też nie podejdzie do moich. Absolutnie nie trzeba mieć specjalnego wykształcenia, żeby brać się za poezję, ale musi być taka nuta w człowieku, która sprawia, że jakoś się tę poezję czuje.
Kiedyś myślałem, że jeśli ktoś ma artystyczną duszę i np. maluje, to wtedy lepiej odbiera również muzykę czy poezję. Ale teraz znam takich malarzy, którzy specjalnie nie czują poezji, po prostu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Tradycje bożonarodzeniowe w Polsce i na świecie

2014-12-22 13:23

oprac. kw (KAI) / Warszawa / KAI

Od wieków chrześcijanie na całym świecie w różnorodny sposób obchodzą święta Bożego Narodzenia. Choinka jest znana niemal wszędzie, choć w Burundi przystraja się bananowca, a w Indiach drzewko mango. Najsłynniejszą kolędę „Cicha noc" przetłumaczono na 175 języków, najpiękniejsze szopki są podobno we Włoszech, a we Francji jada się podczas Wigilii ostrygi.

BOŻENA SZTAJNER

Korzenie tradycji związanych z Bożym Narodzeniem sięgają odległych czasów. Nierzadko zwyczaje te wywodzą się jeszcze z rytuałów pogańskich, na których miejsce wprowadzano później święta chrześcijańskie, nadając im zupełnie nowe znaczenie. Znacząca jest tu data. W wielu kulturach w przeróżny sposób starano się podczas przesilenia zimowego „przywołać” słońce z powrotem na ziemię i sprawić, aby odrodziła się przyroda.

Istotny jest także rys eschatologiczny świąt Bożego Narodzenia. Miejsce zostawiane przy wigilijnym stole przeznaczano dla „przybysza”, czyli dla duchów przodków. W Polsce zwyczaj ten upowszechnił się w XIX wieku. Miał on wówczas wymowę patriotyczną – dodatkowe nakrycie symbolicznie zarezerwowane było dla członka rodziny przebywającego na zesłaniu na Syberii.

Boże Narodzenie było także czasem wróżb. Wyjątkowość tego dnia polegała na tym, że jego przebieg miał znaczący wpływ na cały nadchodzący rok. Jedną z polskich tradycji jest kładzenie siana pod wigilijny obrus. Ciągnięto z niego słomki – im dłuższa, tym więcej pomyślności czekało danego człowieka w następnym roku. Jeszcze dzisiaj dość powszechna jest wiara w to, że w Wigilię zwierzęta mówią ludzkim głosem. Podsłuchujący je ludzie dowiadywali się ponoć najczęściej o zbliżającej się śmierci własnej albo kogoś z rodziny.

Chrześcijaństwo od początku swego istnienia nadało tym zwyczajom nowy sens, wytworzyło też swoje obrzędy. Niestety we współczesnej, zeświecczonej kulturze często zapomina się o chrześcijańskich źródłach tego święta.

ŻŁÓBEK

Żłóbek w dzisiejszej postaci zawdzięczamy św. Franciszkowi. Historia tej tradycji jest jednak znaczenie dłuższa i sięga piątego wieku. Wtedy, jak głosi podanie, żłóbek Jezusa przeniesiono z Betlejem do Rzymu i umieszczono w bazylice Matki Bożej Większej. Także Pasterkę w Rzymie odprawiano początkowo tylko w tym kościele.

To we Włoszech zaczęto w uroczystość Bożego Narodzenia wystawiać żłóbki, w których umieszczano figury Świętej Rodziny, aniołów i pasterzy. Do rozpowszechnienia tego zwyczaju przyczynił się św. Franciszek. Z przekazów pozostawionych przez jego biografa – Tomasza z Celano – wiemy, że w wigilijną noc Biedaczyna z Asyżu zgromadził w grocie w miejscowości Greccio okolicznych mieszkańców i braci, by w prosty sposób pokazać im, co to oznacza, że „Bóg stał się człowiekiem i został położony na sianie ". W centrum jaskini leżał wielki głaz, pełniący rolę ołtarza. Przed nim bracia umieścili zwykły kamienny żłób do karmienia bydła, przyniesiony z najbliższego gospodarstwa. W pobliżu, w prowizorycznej zagródce, stało kilka owieczek, a po drugiej stronie wół i osioł. Jak pisał kronikarz, zwierzęta „zaciekawione, wyciągające szyje w stronę żłobu, pochylając się i jakby składając pokłon złożonej w nim figurce przedstawiającej dziecię Jezus". Postaci do szopki wybrano spośród obecnych braci i wiernych. Zapalonymi pochodniami św. Franciszek rozjaśnił niebo, a w lesie ukryli się pasterze, którzy na dane hasło wznosili gromkie okrzyki. Do dziś szopka w Greccio przyciąga corocznie rzesze turystów.

Obecnie najsłynniejsze są szopki toskańskie, sycylijskie i neapolitańskie. W Szwajcarii, w Niemczech i w Austrii modne są żłóbki „grające". W Polsce do najbardziej znanych należą szopki krakowskie, prawdziwe arcydzieła sztuki ludowej. Powstanie tej tradycji przypisuje się murarzom i cieślom. Nie mając zatrudnienia w zimie, chodzili oni z takimi szopkami-teatrzykami od domu do domu i tak zarabiali na swe utrzymanie. Wzorem architektonicznym był dla nich przede wszystkim kościół Mariacki, ale wykonywano także miniatury Wawelu, Sukiennic i Barbakanu. Od 1937 r. z inicjatywy Jerzego Dobrzyckiego odbywa się konkurs na najpiękniejszą „Szopkę Krakowską”.

Już w średniowieczu wystawiono przy żłóbkach przedstawienia teatralne zwane jasełkami. W Polsce najbardziej znanym utworem tego gatunku jest „Polskie Betlejem" autorstwa Lucjana Rydla.

WIECZERZA WIGILIJNA

Uroczystość Bożego Narodzenia wprowadzono do kalendarza świąt kościelnych w IV wieku. Dwieście lat później ustaliła się tradycja wieczornej kolacji, zwanej wigilią. Wieczerza wigilijna jest niewątpliwie echem starochrześcijańskiej tradycji wspólnego spożywania posiłku, zwanego z grecka agape, będącego symbolem braterstwa i miłości między ludźmi. Gdy w drugiej połowie IV w. Synod w Laodycei zabronił biesiadowania w świątyniach, zwyczaj ten przeniósł się do domów wiernych. W Polsce Wigilię zaczęto obchodzić wkrótce po przyjęciu chrześcijaństwa, choć na dobre przyjęła się dopiero w XVIII w.

Wigilia (łac. czuwanie) – pierwotnie oznaczała straż nocną i oczekiwanie. W słowniku kościelnym nazywa się tak dzień poprzedzający większe święto. Dawniej w każdą wigilię obowiązywał post. Do stołu wigilijnego siadano, gdy zabłysła pierwsza gwiazda. Miała ona przypominać Gwiazdę Betlejemską prowadzącą pasterzy i magów do Betlejem.

Na wschodzie Polski i na Ukrainie pierwszą potrawą jest kutia – pszenica lub jęczmień zaprawiana miodem, migdałami i śliwkami. Po modlitwie i czytaniu Pisma Świętego następuje podzielenie się opłatkiem, który jest symbolem Eucharystii.

W północnej Anglii jeszcze do połowy XX wieku podawano w Wigilię „mugga”, czyli owsiankę z miodem. Zwyczaj ten pochodził jeszcze z czasów Wikingów. W Szkocji tradycyjnie spożywa się „Athol Brose” – owsiankę z whisky.

W Walii tradycją jest Calennig – jabłko, ustawione na trójnogu z patyczków, naszpikowane migdałami, goździkami i innymi przyprawami oraz przybrane zielenią. Chodzące po kolędzie dzieci ofiarowują je w zamian za małe datki.

W Norwegii podczas Wigilii podaje się żeberka świni i gotowane mięso owcze lub specjalne danie przygotowane z solonej i gotowanej ryby, która wcześniej leżała w ługu sodowym przez 2-3 dni. Potrawę tę, podawaną z boczkiem, nazywa się Lutefisk.

W Szwecji tradycyjna uczta wigilijna składa się z rozmoczonej suszonej ryby, galarety, wieprzowej głowizny i chleba. We Włoszech podaje się ravioli z mięsnym farszem i ciasto drożdżowe z korzeniami. W Danii je się słodki ryż z cynamonem i pieczoną gęś z jabłkami.

Peruwiańskim przysmakiem podczas świąt Bożego Narodzenia są świnki morskie. Mięso tych zwierząt ma niewiele tłuszczu i jest tanie, dlatego może być świetną alternatywą dla wieprzowiny. Tradycja jedzenia świnki morskiej jest bardzo silna w andyjskich krajach. Na dowód tego, w katedrze w dawnej stolicy imperium Inków – Cusco, na obrazie przedstawiającym ostatnią wieczerzę, Chrystus i jego uczniowie jedzą właśnie świnkę morską.

Tradycyjnie w całej Ameryce Łacińskiej na Wigilię nie może zabraknąć kakao z mlekiem i babki z rodzynkami, zwanej „panetón" (od słowa „pan”, które oznacza chleb). Jest to zwyczaj pochodzący z Włoch, ale rozpowszechniony w wielu krajach. Ostatnio coraz popularniejszy staje się też szampan, którym jest musująca „sidra", czyli wino z jabłek.

PASTERKA

Pasterka jest pamiątką z pierwszych wieków chrześcijaństwa, kiedy nabożeństwa nocne należały do stałej praktyki Kościoła. Pierwsze Msze św. o północy 24 grudnia sprawowano w Betlejem. W Rzymie zwyczaj ten znany był już za czasów papieża Grzegorza I Wielkiego, pasterkę odprawiano przy żłóbku Chrystusa w bazylice Matki Bożej Większej. Charakter tej liturgii tłumaczą pierwsze słowa invitatorium, wprowadzenia do Mszy: „Chrystus narodził się nam. Oddajmy mu pokłon".

CHOINKA

Zwyczaj ten pochodzi jeszcze z czasów pogańskich, rozpowszechniony był wśród ludów germańskich. Wierzono, że szpilki jodłowe chronią przed złymi duchami, piorunem i chorobami. W czasie przesilenia zimowego zawieszano u sufitu mieszkań jemiołę, jodłę, świerk lub sosenkę jako symbol zwycięstwa życia nad śmiercią. Kościół chętnie ten zwyczaj przejął. Choinka stawiana była na znak narodzin Jezusa Chrystusa – rajskiego drzewka dla ludzkości.

Starożytni Rzymianie ozdabiali swoje domy wiecznie zielonymi roślinami, np. jemiołą, bluszczem, laurem, kiedy przygotowywali się do obchodów przypadających w dniach 17-24 grudnia święta boga urodzaju, Saturna. Odbywały się wtedy procesje ze światłem i obdarowywano się prezentami.

Najstarsze pisemne świadectwo o ozdobionym na Boże Narodzenie drzewku pochodzi z 1419 r. Wtedy to niemieccy piekarze z Fryburga ustawili choinkę w szpitalu Świętego Ducha, przybierając ją owocami, opłatkami, piernikami, orzechami i papierowymi ozdobami. Od XVI w. zwyczaj ten rozpowszechnił się wśród cechów i stowarzyszeń w miastach, a także w domach starców i szpitalach.

Do Polski zwyczaj stawiania choinek w domach przeniósł się z Niemiec w XVIII w. Jednak już znacznie wcześnie w naszym kraju przybierano dom na wigilię Bożego Narodzenia. W izbie zawieszano podłaźniczkę i sad oraz ustawiano snopy zboża.

Podłaźniczka jest to choinka z uciętym wierzchołkiem, przybrana jabłkami i orzechami i zawieszana nad drzwiami sieni. W domu stawiano ją w kącie centralnego pomieszczania, tzw. czarnej izby. Była symbolem życiodajnej siły słońca, stanowiła ochronę gospodarstwa od złych mocy i uroków.

Zwyczaj choinkowy rozpowszechniony jest niemal na całym świecie. W święta Bożego Narodzenia umieszcza się choinki w kościołach i domach, na placach i w wystawowych oknach. Najdroższą choinkę wystawiła pewna firma jubilerska w Tokio, w 1975 r. Oceniono ją na blisko trzy miliony dolarów. Najwyższa choinka stanęła przed wiedeńskim ratuszem w tym samym roku, a liczyła 30 metrów.

W Burundi tradycyjną bożonarodzeniową choinkę zastępują bananowce. Znaleźć je można w każdej szopce w tym kraju. Zgodnie z lokalną tradycją symbolizują one szacunek, z jakim witany jest rodzący się Jezus. Banan jest w Burundi symbolem przywitania gościa, dlatego nawet gdy prezydent kraju udaje się z wizytą do jakiegoś miasta, to trasę jego przejazdu dekoruje się młodymi bananami.

W Indiach w roli choinek występują drzewka mango. Tak samo przybiera się je ozdobami i słodkościami.

KOLĘDY

W dorobku kulturalnym i folklorystycznym Polska jest jednym z krajów, które mają najwięcej kolęd. Nasza tradycja zna ich blisko 500.

Najbardziej znaną, choć nieznanego autorstwa, jest „Cicha noc" śpiewana w 175 językach, w najodleglejszych zakątkach świata. Po raz pierwszy kolędę tę wykonano z akompaniamentem gitary podczas pasterki w 1818 r. w kościele św. Mikołaja w Oberndorfie koło Salzburga. W następnych latach śpiewano ją na dworze cesarza Franciszka Józefa. Zarejestrowano już ponad tysiąc wersji tej kolędy.

W Polsce z kolędowaniem łączy się zwyczaj przebierańców. Pierwotnie, już od XVI w. Polsce żacy, dziś chłopcy przebierają się za Heroda, trzech króli, śmierć, pasterzy, turonia. Śpiewają kolędy, niosą szopkę lub gwiazdę. W czasie od Bożego Narodzenia do uroczystości Objawienia Pańskiego obchodzą domy i zbierają dary.

ŻYCZENIA I PODARKI

Łącznie w całym świecie liczba wysyłanych kartek bożonarodzeniowych sięga kilku miliardów. W krajach anglosaskich jest to zwyczaj tak popularny, że na jedną osobę przypada średnio kilkanaście świątecznych kart. Istnieją całe firmy wydawnicze specjalizujące się w tej dziedzinie.

W USA dzieci telefonują do św. Mikołaja, a ten zjeżdża tam na spadochronie, bądź przyjeżdża na saniach. Warto zauważyć, że jego współczesny wizerunek – gromko śmiejącego się brodacza w czerwonym kaftanie wymyśliła Coca-Cola. Koncern ten użył w swojej reklamie postaci św. Mikołaja po raz pierwszy w 1930 r.

W Anglii dzieci stawiają w przedsionku swoich pokoi buty lub pończochy, a św. Mikołaj napełnia je w nocy łakociami. W Holandii przyjeżdża na białym koniu, a dzieci piszą do niego listy. Ma w różnych krajach różne nazwy: Santa Claus, Pan Heilige Christ, Befana, Dziadek Mróz.

Prezenty we Francji przynoszą, w zależności od regionu i rodzinnych tradycji, Aniołek, Dzieciątko Jezus lub, najpopularniejszy i najbardziej podobny do św. Mikołaja, „Pere Noël”. Pozostawia on, niezauważony, podarki w świąteczny poranek 25 grudnia. Wieczorem 24 grudnia należy zostawić pod choinką parę własnych butów, aby Pere Noël wiedział, gdzie położyć nasz prezent.

BOŻE NARODZENIE W EUROPIE ZACHODNIEJ

Święta Bożego Narodzenia w Wielkiej Brytanii już dawno zatraciły swój religijny charakter i stały się po prostu dniami wolnymi od pracy, kiedy to można najeść się do syta, odebrać prezenty, odwiedzić rodzinę i znajomych i nacieszyć oko świątecznymi ozdobami.

O godzinie 15.00 cały kraj zamiera przed telewizorami, gdyż o tej porze królowa wygłasza doroczne, dziesięciominutowe przemówienie do swoich poddanych. Słuchają go obowiązkowo wszyscy – nawet antymonarchiści. Pod koniec obiadu pociąga się tzw. crackersy, czyli ładnie opakowane tubki tekturowe, w których znajduje się kapiszon, wybuchający przy rozrywaniu papieru, a także drobne bibeloty i żarty (na ogół kompletnie niezrozumiałe dla cudzoziemców) zapisane na kawałku papieru. Mężczyźni po obiedzie często wymykają się do lokalnego pubu, a żony sprzątają i zmywają stosy naczyń.

Występuje tam zwyczaj całowania się pod jemiołą, praktykuje się go szczególnie na biurowych, przedświątecznych „parties”, odbywających się bądź to w biurach, bądź też w wynajętych salach pubowych. Tradycyjne też bogato dekoruje się ulice, sklepy i domy prywatne.

W Irlandii nadal jeszcze utrzymuje się w Wigilię starodawny zwyczaj stawiania w oknie zapalonej świecy, mającej wskazywać drogę obcemu wędrowcowi i gotowość przyjęcia go pod dach, tak jakby się przyjmowało Świętą Rodzinę. Na wsiach przed świętami myje się domy i budynki gospodarskie oraz bieli je wapnem na cześć nadchodzącego Chrystusa.

We Francji Boże Narodzenie obchodzi się przede wszystkim jako święto rodzinne, które niestety wiele straciło ze swego religijnego charakteru. Można to zrozumieć w kraju, w którym stale praktykuje zaledwie 8 proc. z 70 proc. jego mieszkańców, deklarujących się jako katolicy. W dni ważnych świąt kościelnych notuje się jednak znacznie wyższy, dochodzący do blisko 30 proc., napływ ludzi do kościołów. Drugi dzień świąt jest normalnym dniem roboczym.

We Francji na świateczny stół podaje się ostrygi, kaszankę i pieczonego indyka. W zachodniej Europie coraz częściej, szczególnie w dużych miastach, na świąteczny obiad wychodzi się cała rodziną do dobrej restauracji.

Tradycyjne francuskie desery to „buche de Noël” – bożonarodzeniowe polano i „mendiants” – żebracy. Pierwsza z tych potraw to rolada z kremem lub lodami, imitująca grubą gałąź – polano, które niegdyś wkładano do kominka, by ogrzało dom po powrocie rodziny z pasterki. Ciasto polewa się czekoladą i ozdabia motywami „leśnymi”. Mendiants, znane głównie na południu kraju, to kruche okrągłe ciasteczka, bogato ozdobione bakaliami, które oznaczać mają brązowe kolory habitów zakonów żebraczych.

Niewątpliwie do najważniejszych atrakcji świątecznego stołu należą też czekoladki. W wielu domach robi się jeszcze okrągłe miękkie czekoladki, ale na ogół są one kupowane. Paczuszka eleganckich czekoladek z renomowanej cukierni stanowić może doskonały prezent pod francuską choinkę.

Francuzi zwracają też ogromną uwagę na wina, które towarzyszą świątecznym potrawom, a szampan (w najgorszym wypadku dobre wino musujące) jest nieodłącznym elementem świątecznego posiłku.

W Wielkiej Brytanii w dzień Bożego Narodzenia obowiązkowo na stole pojawia się indyk, z farszem (ale podawanym osobno) z bułki tartej i przypraw oraz brukselka. Na deser pudding na gorąco, czyli gotowana na parze masa z suszonych owoców, bułki tartej i łoju, podawany z gęstymi sosami na bazie brandy lub rumu, podaje się ponadto „mince pies”, czyli ciastka nadziewane suszonymi owocami i czekoladową roladę albo tort z twardym jak kamień lukrem. Wieczorem je się na ogół zimną wędlinę, przede wszystkim szynkę.

Francja nie zna opłatka i zwyczaju dzielenia się nim, a jego rolę w instytucjach spełniają spotkania z okazji tradycji „migdałowego króla”. Organizuje się je od Trzech Króli w praktyce przez cały styczeń wokół okrągłego ciasta drożdżowego bądź francuskiego z migdałowym nadzieniem. Są one okazją do składania życzeń współpracownikom, wyborcom, klientom itp. Podobnie, kartki z życzeniami (raczej noworocznymi niż świątecznymi) wysyłane są z reguły dopiero po Nowym Roku i przychodzą przez cały styczeń.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Co zrobić z nieużywanym kościołem?

2018-12-17 21:03

vaticannews.va / Watykan

W przypadku kościołów, które zostały porzucone lub straciły swoje symboliczne znaczenie, ich desakralizacja jest jak najbardziej możliwa, ale nigdy nie jest dopuszczalna ich profanacja – stwierdził kard. Gianfranco Ravasi, prezentując opublikowany dziś dokument Papieskiej Rady ds. Kultury na temat zbywania i nowego przeznaczenia kościołów.

rafaelguitarforever/pixabay.com

Przewodniczący Rady przyznał, że w dawniejszych czasach duża liczba kościołów była wynikiem pewnego kontekstu społeczno-kulturowego. Dziś natomiast np. centra miast są prawie niezamieszkałe i pełnią funkcje administracyjne czy urzędnicze. Jako przykład podał Rzym, gdzie ponad połowa kościołów w centrum miasta jest nieużywana. Ale ze względu na to, że dla wielu osób, które przyjeżdżają je zobaczyć, pełnią funkcję symboliczną, nie można zmienić ich przeznaczenia. Jeżeli nawet straciły one swą funkcję sakralną, to nadal pozostają ważnymi miejscami z punktu widzenia duchowego i artystycznego.

Kard. Ravasi podkreślił, że dokument wskazuje także na wagę formacji przyszłych kapłanów czy nowych biskupów, aby byli dobrze przygotowani do zarządzania dobrami kulturalnymi oraz znali wagę i znaczenie historyczne i artystyczne dziedzictwa Kościoła. Błędy popełniane w tym zakresie biorą się bowiem często z braku kompetencji i świadomości.

Mówiąc o desakralizacji świątyni nowy dokument zwraca także uwagę na meble i inne wyposażenia. Stwierdza, że powinny być przeniesione do innego kościoła albo przechowywane w muzeum. Nie dotyczy to ołtarzy, które nigdy nie tracą swojego przeznaczenia i konsekracji. Jeżeli nie mogą być przeniesione do innego kościoła, winny być zniszczone.

Omawiając dla włoskiej agencji katolickiej SIR nowy dokument o zbywaniu i nowym przeznaczeniu kościołów, watykański hierarcha zaznaczył ważną rolę wspólnoty związanej z daną świątynią, która powinna mieć wpływ na decyzję dotyczącą jej przyszłości, tak, aby nie pozostawała ona tylko w gestii proboszcza czy biskupa. Rola wspólnoty parafialnej jest także ważna w podejmowaniu decyzji dotyczącej przeszłego przeznaczenia świątyni. W tej sprawie – zaleca dokument – należy współpracować z władzami cywilnymi oraz zasięgnąć rady osób kompetentnych w tej materii.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem